Tatuaże słowiańskie nawiązujące do dawnych wierzeń

Mitologia słowiańska nie zostawiła po sobie wielu źródeł

Zacząć wypada od wytłumaczenia dlaczego ludy słowiańskie w przeciwieństwie do innych kultur z tamtego okresu nie pozostawiły po sobie obfitych w wiedzę źródeł o dawnych wierzeniach i ogólnego poglądu na to, jak wyglądała rzeczywistość na naszych ziemiach w tamtym czasie.

Głównym winowajcą tego stanu rzeczy jest fakt, że Słowianie nie mieli w zwyczaju spisywania swoich wierzeń, obrzędów, czy rytuałów, a wszystko polegało na przekazie ustnym. Werbalnie z pokolenia na pokolenie przekazywane były rozmaite opowieści, legendy, czy pieśni. Cała tradycja plemienna wraz z wierzeniami przez długie wieki obchodziła się bez swojego pisma, wystarczały wypowiadane słowa i uszy nastawione do ich wysłuchiwania.

Zmieniło się to dopiero wraz z przyjściem religii chrześcijańskiej. Wtedy pojawiły się pierwsze pisemne przekłady. Jednocześnie nastąpiło stopniowe wypieranie mitologii słowiańskiej przez nową wiarę w chrześcijańskiego Boga. Problemem jest to, że wiara Słowian była najczęściej opisywana z perspektywy właśnie chrześcijan i istnieje duże prawdopodobieństwo, że ich przesłanie nie do końca pokrywało się ze stanem faktycznym.

Do braku własnego pisma należy dodać jeszcze to, że większość wznoszonych budowli, świątyń oraz posągów tworzonych było na bazie drewna, które w znakomitej większości nie wytrzymało próby czasu lub zostało po prostu bezpowrotnie zniszczone, co niestety nie ułatwiło pracy badaczom.

Wszystkie te czynniki sprawiają, że osoby chcące zrobić tatuaż słowiański mają utrudnione zadanie. Ciężko szukać inspiracji mając tak bardzo ograniczony dostęp do wiedzy przodków i ich korzeni. Na szczęście jest możliwość dotarcia do pewnej symboliki i jej znaczenia. Wiedza ta najczęściej pochodzi od archeologów, kronik średniowiecznych oraz folkloru ludowego, w którym słowiańskie wierzenia w jakimś stopniu przetrwały przez te wszystkie lata, mimo chrystianizacji.

Warto przeczytać: Historia plemiennych tatuaży

Dla kogo są tatuaże z słowiańskimi symbolami?

Odpowiedź jest bardzo prosta, bowiem tatuaże przedstawiające mitologię słowiańską będą pasować każdemu, kto się tym interesuje i komu się to podoba. Nie ma tutaj znaczenia, czy jesteś mężczyzną, czy kobietą. Wzór można dobrać tak, aby pasował do każdego.

Niemniej muszę zaznaczyć, że moim zdaniem zdecydowanie więcej motywów skierowanych jest typowo do mężczyzn. Jest tu cała masa wzorów wojowników, broni białej jak topory, młoty, miecze i tarcze oraz różnorakich potworów i bestii, czy dzikich zwierząt. Takie tatuaże znakomicie komponują się z męskim ramieniem lub przedramieniem i mogą symbolizować siłę i odwagę.

Nie oznacza to jednak, że kobiece grono powinno być dyskryminowane. Z pewnością znajdą się piękne dziewczyny, które na swojej skórze z chęcią zobaczą np. jakąś mitologiczną maszkarę wywodzącą się z dawnych polskich legend. Wydaję mi się jednak, że będą one w mniejszości. Wiem, że przy kategoryzowaniu tatuaży, łatwo można popaść w schematy podziałów na kobiety i mężczyzn, choć trzeba przyznać, że do słowiańskiej urody mimo wszystko bardziej będą pasować subtelne symbole, rozety, ornamenty i inne bardziej delikatne elementy, które mogą swoim wyglądem przypominać nawet zdobienia folkowych strojów.

W obu przypadkach można również nawiązać do połączenia z naturą, ponieważ właśnie na tym z tego, co wiemy z nielicznych przekazów polegała słowiańska wiara. Koncepcje mogą być różne, co przekłada się na różnorodne projekty i choć w słowiańskich tatuażach jest pewien określony klucz, jest tu miejsce na wolność w kreacji.

Tatuaże przedstawiające słowiańskich bogów

Tatuaże słowiańskie podobnie jak te inspirowane innymi mitologiami często opierają się na portretowaniu potężnych bóstw. Dla Słowian jednym z najważniejszych bogów był Perun, czyli gromowładny władca niebios i patron wojowników. Kojarzony z wielką potęgą, ale zarazem sprawiedliwością. Panował nad burzami i piorunami. Oprócz jego wizerunku często tatuuje się również topór Peruna, który wskazywać ma siłę, odwagę, honor i gotowość do walki o swoje.

Innym równie ważnym słowiańskim bogiem był Weles, który przez wielu często mylony jest niesłusznie z chrześcijańskim Szatanem. Weles nie był zły, stanowił przeciwwagę dla Peruna i można powiedzieć, że uzupełniali się nawzajem, zachowując równowagę w przyrodzie. Był bogiem kojarzonym z zaświatami, gdzie opiekował się zmarłymi duszami. Jego atrybutami nie była brutalna fizyczna siła, lecz spryt, mądrość i magia.

W słowiańskich wierzeniach pojawia się jeszcze postać Świętowida, czyli bóstwa o czterech twarzach zwróconych we wszystkie kierunki świata. Reprezentował wszechwiedzę, przewidywanie przyszłości oraz traktowany był jako bóg ochrony. Jego wizerunek jest bardzo charakterystyczny i dostojny, ciężko pomylić go z kimś innym.

Wśród pozostałych bóstw warto wymienić Swaroga, Dadźboga, Mokosz, Jarowita, Trzygłowa, Radegasta. Nie są to jednak bogowie rozchwytywani jeśli chodzi o projekty tatuaży, ale warto mieć ich w pamięci. Szczególnie ciekawy wydaje się Swaróg, wiązany z żywiołem ognia, który prawdopodobnie mógł być kimś w rodzaju patrona kowalstwa oraz Mokosz - jedyna żeńska bogini w tym zestawieniu, która utożsamiana była z płodnością, urodzajem i kobiecymi pracami.

Ważne jest to, że Słowianie nie posiadali jednego ogólnego i spójnego panteonu jak np. Grecy. Słowiańscy bogowie mogli różnić się w zależności od danego plemienia, np. Perun mógł być głównym bogiem w jednym regionie, natomiast Swaróg w drugim. Dochodziły do tego lokalne wierzenia, często różniące się od siebie w mniejszym lub większym stopniu. Dlatego słowiańska mitologia przez brak źródeł pisanych jest tak ciężka do odtworzenia.

Warto przeczytać: Czy w Biblii jest wzmianka o tatuażach?

Wzory ukazujące słowiańskie stworzenia i bestie

Słowiańscy bogowie, choć częściowo widoczni w podaniach, to niestety wciąż brakuje na ich temat wielu informacji. Inaczej sprawa wygląda w przypadku słowiańskiego bestiariusza, tu przetrwało o wiele więcej przekazów z wierzeń ludowych, na których można oprzeć zaprojektowanie tatuażu.

Stworem, który cieszy się ogromną popularnością wśród klientów studia tatuażu jest niewątpliwie Leszy. Wierzono, że był on duchem lasu i jego opiekunem. Był związany zarówno z fauną, jak i florą zalesionych terenów. Opisywano go jako humanoidalną, zdecydowanie wyższą od człowieka postać z czaszką jelenia i porożem (lub gałęziami) zamiast głowy, natomiast jego sylwetka miała w sobie coś ze struktury drzewa. Co ciekawe obok Leszego w folklorze można było jeszcze spotkać Borowego, który jednak pełnił bardziej lokalną, mniejszą funkcję niż opieka nad ogromnymi lasami.

Kolejną maszkarą jest Południca, czyli zły upiór w postaci bladej kobiety, który pojawiał się najczęściej na polach. Interesujące jest to, że zjawa nie pojawiała się w nocy, jak to zwykle bywa przy różnych duchach, tylko w samo południe w ciągu dnia. Stąd właśnie wywodzi się jej nazwa. Łączona była z upałem, żniwami i oczywiście śmiercią.. Jej upiorną kuzynką jest Północnica, która z kolei pojawiała się wyłącznie w środku nocy. Wierzono, że w zjawa powstaje z duszy grzesznika lub z człowieka, który za życia doznał ogromnego cierpienia.

Równie niebezpieczna była Rusałka, choć ta nie odstraszała swoim upiornym wyglądem, a wręcz przeciwnie, uwodziła swą piękną urodą i nagością. Była wodnym lub leśnym duchem czyhającym głównie na mężczyzn.

Baba Jaga to postać, której raczej nikomu nie trzeba przedstawiać. Często przedstawiana w kontekście domu na kurzej łapce, który znajduje się gdzieś głęboko w lesie. Baba Jaga to wiedźma, choć nie zawsze była przedstawiana jako czyste zło. W jednej opowieści może mącić ludziom w głowach, rzucać złe uroki i pożerać dzieci. W drugiej natomiast może być kimś w rodzaju strażniczki mistycznej wiedzy, która ma kontakt z duchami i przesiaduje samotnie w swojej drewnianej chacie. W sztuce tatuażu można ukazać ją jako uroczą babcię lub jako złowrogą wręcz demoniczną wiedźmę, która pragnie wrzucić nas do wrzącego gara.

Jednoznacznie złą istotą był wampir, znany szerzej w słowiańskim folklorze jako wąpierz. W przeciwieństwie do dzisiejszego wyobrażenia wampira, ten wyglądał zdecydowanie bardziej demonicznie i dziko. Był to potwór wyglądający jak rozkładające się ludzkie zwłoki, który powrócił ze zmarłych do życia, nocami wychodząc ze swojego grobu na żer. Co ciekawe nie przypisywano mu picia krwi, bardziej chodziło o wysysanie życiowej energii, sprowadzanie chorób na całą rodzinę lub nawet duszenie nocne domowników.

Słowiańskich stworów, istot i bestii jest oczywiście znacznie więcej i przy projektowaniu tatuaży jest naprawdę duże pole do popisu. Nie zmienia to jednak faktu, że wymienione powyżej przykłady są zauważalnie dominujące i wybierane do umieszczenia na skórze.

Ręce boga jako świetny wybór na słowiański tatuaż

Ten konkretny wzór jawi się jako idealny tatuaż dla mężczyzny, ponieważ traktowany może być jako symbol ochronny gwarantujący bezpieczeństwo, lojalność wobec własnych zasad oraz przywiązanie do korzeni. Specyficzny wygląd - cztery ręce zwrócone w odrębnych kierunkach, symbolizować mogą jeszcze cztery strony świata.

Choć ręce boga współcześnie traktowane są w kategoriach słowiańskich symboli, to nie ma jednoznacznego potwierdzenia, że tak było w rzeczywistości. Jest to w dużej mierze dzisiejsza rekonstrukcja, jak to mogło niegdyś wyglądać na naszych ziemiach. Jest ku temu solidny powód, bowiem motyw ten pochodzi z popielnicy kultury przeworskiej znalezionej w miejscowości Białej koło Łodzi, datowanej na przełom III i IV wieku.

Słowiański symbol słońca wytatuowany na skórze

Na koniec zostawiłem jeden z bardziej charakterystycznych znaków, które posiadają głębszy sens. Mowa o słowiańskim symbolu słońca, który odnosi się do życiodajnej mocy, odrodzenia i przemiany, ochrony oraz pomyślności. Słońce łączono z życiodajną energią, porządkiem natury i przemianami zachodzącymi w ciągu roku.

Dziś można go wytatuować na skórze, ale w dawnych czasach umieszczano go na strojach, domach, biżuterii, czy różnorakich przedmiotach. Co ciekawe symbol słońca w słowiańskiej kulturze nie posiadał jednego wyobrażenia i mógł być przedstawiany w odmienny sposób w zależności od regionu. Pomimo to sam znak i jego przekaz był dla każdego Słowianina czytelny.

Podsumowanie motywów słowiańskich tatuaży

Dla osób, które czują więź ze słowiańskimi korzeniami i chciałyby ją wyrazić w formie tatuaży, to zdecydowanie jest tu w czym wybierać, z czym kombinować dobierając główne motywy i poszczególne elementy. Nawet mimo zdecydowanie mniejszej ilości zachowanych źródeł ukazujących tę kulturę, niż jak ma to w przypadku wspomnianych innych znanych zamierzchłych cywilizacji.

Mogą to być realistyczne lub graficzne tatuaże z dużą ilością detali, bądź zupełnie odwrotnie bardziej proste symbole, które można wytatuować osobno lub połączyć je w większą kompozycję, która nie będzie miała tylko jednego znaczenia, ale będzie tworzyć własną historię.

Warto przeczytać: Tatuaże nawiązujące do Greckiej mitologii

napisy